KUCHING: Malaysia disaran memanfaatkan ulang tahun ke-63 pembentukan Persekutuan untuk memperbaharui pendekatan pembinaan negara dengan mencontohi keharmonian masyarakat majmuk di Sabah dan Sarawak. Cadangan itu dikemukakan oleh penganalisis politik terkemuka, Datuk Prof Dr Jayum Jawan, yang menegaskan bahawa pengalaman kedua-dua negeri ini dalam memupuk kerjasama antara etnik dan agama boleh menjadi model kepada seluruh negara. Menurut beliau, kejayaan Sabah dan Sarawak mengekalkan keamanan serta perpaduan dalam kepelbagaian sepatutnya dijadikan asas kepada dasar pembinaan negara yang lebih inklusif.
Jayum menekankan bahawa Malaysia telah mencapai usia 63 tahun sejak penubuhannya pada 1963, dan tempoh ini wajar dijadikan titik tolak untuk menilai semula hala tuju perpaduan negara. Katanya, pendekatan pembinaan negara sebelum ini terlalu berpusatkan Semenanjung dan kurang memberi pengiktirafan kepada model keharmonian yang telah lama diamalkan di Borneo. Beliau berpendapat bahawa pengiktirafan terhadap sumbangan Sabah dan Sarawak bukan sekadar simbolik, tetapi perlu diterjemahkan dalam dasar pendidikan, ekonomi, dan sosial. Langkah ini penting bagi memastikan setiap rakyat merasa dihargai dan mempunyai rasa memiliki terhadap negara.
Menurut Jayum, masyarakat di Sabah dan Sarawak telah lama mengamalkan toleransi yang tinggi tanpa menjejaskan identiti masing-masing. Beliau menyifatkan hubungan antara kaum di kedua-dua negeri itu sebagai contoh terbaik bagaimana perbezaan budaya dan kepercayaan boleh menjadi kekuatan bersama. Di Sarawak, misalnya, konsep 'segulai sejalai' dan di Sabah, semangat 'gotong-royong' telah menjadi tunjang kepada kerjasama rentas etnik. Pendekatan ini, katanya, berbeza daripada model asimilasi yang sering menimbulkan rasa tidak puas hati di sesetengah pihak.
Beliau juga mengingatkan bahawa cabaran perpaduan pada masa kini semakin kompleks dengan kemunculan politik identiti dan sentimen perkauman di Semenanjung. Dalam konteks ini, pengalaman Sabah dan Sarawak menawarkan alternatif yang lebih matang dan lestari. Jayum mencadangkan agar kerajaan Persekutuan menubuhkan satu jawatankuasa khas yang mengkaji amalan terbaik dari kedua-dua negeri untuk diserap ke dalam dasar perpaduan negara. Jawatankuasa itu perlu melibatkan pemimpin tempatan, ahli akademik, dan wakil masyarakat sivil dari Borneo.
Selain itu, beliau menekankan kepentingan pendidikan dalam membentuk generasi muda yang menghargai kepelbagaian. Sistem pendidikan negara perlu memberi penekanan lebih besar kepada sejarah dan budaya Sabah serta Sarawak, yang selama ini kurang diberi perhatian dalam buku teks. Dengan memahami latar belakang kedua-dua negeri, pelajar di Semenanjung dapat memupuk sikap hormat-menghormati sejak kecil. Ini akan menyumbang kepada perpaduan yang lebih kukuh dan berteraskan kesefahaman, bukan sekadar toleransi.
Dari sudut ekonomi, Jayum melihat bahawa pembangunan yang seimbang antara wilayah juga merupakan kunci kepada perpaduan. Ketidakseimbangan pembangunan antara Semenanjung dan Borneo boleh menimbulkan rasa terpinggir dan menggugat kestabilan politik. Oleh itu, beliau menggesa kerajaan mempercepatkan pelaksanaan projek infrastruktur dan pembangunan di Sabah dan Sarawak. Ini bukan sahaja akan meningkatkan taraf hidup rakyat, malah mengukuhkan integrasi nasional. Pembangunan yang inklusif akan mengurangkan jurang dan memperkukuh semangat kebangsaan.
Kesimpulannya, cadangan Jayum agar Malaysia mencontohi Sabah dan Sarawak dalam pembinaan negara adalah satu seruan yang wajar diberi perhatian serius. Dengan memanfaatkan model keharmonian di Borneo, negara boleh keluar daripada kitaran ketegangan kaum yang sering melanda. Pendekatan ini bukan bermakna mengenepikan identiti nasional, sebaliknya memperkaya lagi takrifan Malaysia sebagai sebuah negara majmuk. Jika dilaksanakan dengan bijaksana, ia mampu menjadi legasi terbaik sempena ulang tahun ke-63 pembentukan Persekutuan. Masa depan perpaduan negara bergantung kepada keberanian untuk belajar daripada kejayaan negeri-negeri yang telah lama membuktikan bahawa kepelbagaian adalah kekuatan.
